Elazığ | Mezire | Getronagan Okulu

Elazığ’ın eski yerleşim yerlerinden biri olan Rüstem Paşa Mahallesinde marangozhane olarak kullanılan bir mimari yapı bulunmaktadır. Dıştan bakıldığında bu mimari yapının bir marangozhane olamayacak kadar detaylı olduğu görülmektedir. Dış kapısındaki kemerli yapı, pencerelerindeki süslemeler ve yatay işlemeler bu detaylara birer örnektir. Peki bu mimari yapı aslında ne için inşa edilmişti ?

IMG_7948
Dış Kapı ve Bahçesi

Dış kapının hemen üstünde Ermeni Alfabesi ile yazılmış bir kitabe bulunmaktadır. Bu kitabenin çevirisinde şunlar yazmaktadır: “Burası, Amerika’daki Mezreli tarafından maddi ve manevi yardımları ile inşa edildi.” Kitabedeki ‘Mezre’ kelimesi günümüz Elazığ yerleşiminin bulunduğu ovanın eski ismidir. Eskiden bu ova bir bostan olarak kullanılıyormuş. Şehir halkı ise yüksekte olan Harput’ta yaşıyormuş. Daha sonra dönemin Sultanı Abdulaziz’in emri ile Harput’ta yaşayan halk birer birer bu ovaya yerleşmeye başlamış. Ve yeni şehir ‘Mezre’ olarak anılmış.

Tarihi kaynaklarda bildiğini üzere Amerika’nın misyoner faaliyetleri Harput ve Mezre’de faaliyet göstermiştir. Bu misyoner faaliyetleri açık seçik yapılmamıştır. Daha çok Hristiyan Ermeni, Rum ve Süryanilerin güvenini ve takdirini kazanmak amaçlı hareket edilmiştir. Bu yüzden bu halkın yararına olacak okul, hastane ve kurs merkezleri inşa edilmiştir. Okullarda kaliteli bir eğitim verilmesine rağmen öncelikli hedef misyoner faaliyetleri olmuştur. Bu okulları inşa etmek içinse de maddi kaynaklar dış ülkelerden temin edilmiştir. Aynı bu mimari yapının kitabesinde dendiği gibi: “Burası, Amerika’daki Mezreli tarafından maddi ve manevi yardımları ile inşa edildi.” Anlaşılacağı üzere bu mimari yapı Amerikan misyoner faaliyetlerinin sürdürüldüğü bir okuldur.

DSCN3096_web (1)
Okulun Faaliyette Olduğu Zamanlar – Kaynak : houshamadyan.org

Anadolu’da yaşayan Ermeni toplumunun izini süren “houshamadyan.org” sitesinde bu mimari yapıdan şu şekilde bahsedilmiştir: “Bu okul, 1880’li tarihlerde Mezire’deki Surp Asdvadzadzin Kilisesi bünyesinde kurulan erkek ve kız mahalle mekteplerinin devamı niteliğindedir. Getronagan’da 12 sınıf vardır. Ermenice, Türkçe, Fransızca ve İngilizce olmak üzere dört dil öğretilir. Son sınıflar, ışık baskı tekniğiyle “Nor Karun” (Yeni İlkbahar) isimli bir dergi yayınlar. 1908 Osmanlı Nizamnamesi’nden sonra bu dergi “Dzopats Ardziv” (Dzopk Kartalı) adını alır. Okul, etrafı duvarlarla çevrili üç bina ve büyük bir oyun sahasından oluşmaktadır. Mezire şehri ve civar köylerinden gelen kız ve erkek öğrencilerin toplam sayısı yılda 1000’i bulur. 15 yıl süren tarihinde Getronagan’dan 300’den fazla öğrenci mezun olmuştur. Getronagan, Birleşik Devletler’deki Mezirelilerin kurduğu eğitimsever derneğinden maddi destek görür.

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s